PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : آداب و رسوم و ... مردم استان خراسان رضوی



پارسا 1
08-03-2012, 01:33 AM
آداب و رسوم مردم خراسان رضوي در ماه مبارك رمضان

ماه مبارك رمضان در نقاط مختلف كشور و از جمله استان خراسان رضوي با آداب و رسوم خاصي همراه است، رسومي كه در برخي موارد گذشت سده ها و ساليان بسيار نتوانسته آنها را دستخوش تغيير كند.

مردم مومن و خداجوي استان خراسان رضوي كه در بخشهاي مختلف داراي آداب و رسوم خاصي هستند، با رسوم خاصي به استقبال ماه رمضان رفته و اين ماه پر فضيلت را سپري مي كنند.

مردم اين استان مانند ساير مردم كشور و در تبعيت از سنت نبوي با روزه داري سه روز آخر ماه شعبان به استقبال ماه مبارك رمضان مي روند.

مردم خداجوي خراسان رضوي در كنار عمل به فريضه روزه داري و تلاش براي كسب فيوضات درياي بيكران الهي با آداب و رسوم و اعتقادات خاصي اين ماه سراسر فضيلت و بركت را سپري مي كنند.

مردم اين استان در اغلب‌ مساجد و تكايا و بسياري‌ از منازل جلسه هاي ختم‌ قرآن‌ برگزار مي‌ كنند.

هر چند جلسه هاي ختم‌ قرآن‌ تنها به‌ ماه رمضان اختصاص‌ ندارد و در تمام‌ ماههاي‌ سال‌ برپا مي‌شود، ولي در ماه رمضان صفا و جلوه‌اي‌ ديگري مي يابد.

مساجد در اين ماه به بركت جلسات قرآن حال و هواي خاصي دارد و مامن انسانهاي شيفته طاعت و بندگي خداوند است.

مشهدي‌ها معتقدند قرآني‌ را كه‌ در ماه رمضان آغاز مي‌كنند بايد حتماً تا آخر ماه تمام‌ كنند وگرنه‌ قرض دار مي‌شوند و هر كس در جزء آخر قرآن نوبتش به سوره توحيد رسيد، به ساير شركت كنندگان در دوره قرآن شيريني مي دهد.

كاش در اين رمضان لايق ديدار شــــوم/ سحري با نظر لطف تو بيــــدار شـــــوم

كاش منت بگذاري بر سر من مهدي جان/ تا كه هم‌ سفره تو لحظه افطار شـــــوم

نذر ختم انعام ديگر روش براي برآورده شدن حاجت است و بدين منظور از كساني كه در قرائت قرآن تبحر دارند دعوت مي‌كنند

پس از خواندن سوره انعام افراد بر سر خوان نعمت الهي افطار ميهمان مي شوند.

بيشتر مردم استان خراسان رضوي براي برآورده شدن حاجات خود نذرورات متعددي نذر مي كنند كه يكي از مرسوم ترين آنها نذر گوسفند، حبوبات، غلات و غيره براي امام رضا (ع) و مهمانسراي آن حضرت است.

حتي بعضي از افرادي كه قدرت مالي انجام اين موارد را ندارند، نذز مي كنند تا براي تهيه غذاي حضرت در سفره خانه مشغول انجام كاري از جمله پاك كردن برنج، سبزي، حبوبات و غيره مي شوند تا از اين طريق نذرشان مقبول درگاه الهي قرار بگيرد.

پهن كردن سفره هاي افطار براي مردم محل و نيازمندان ديگر آداب و رسوم مردم استان خراسان رضوي و مشهد در ماه رمضان است ، آنان در اين سفره هاي افطار از خوردني هايي مانند حلوا، ماغوت، شله زرد، پنير و سبزي، شيربرنج، خرما و زولبيا و باميه و غذاهايي مانند آش، خورشت قيمه و مرغ جهت اطعام روزه داران بهره مي گيرند.

بازار طبخ شله مشهدي، شله زرد، آش رشته، سوپ و پخش آن بين اهالي محل و نيازمندان در ماه مبارك رمضان در استان خراسان رضوي داغ است.

اكثر مردم استان خراسان رضوي و از جمله مشهد علاقه خاصي به صرف حليم و شله مشهدي هنگام افطار دارند.

در اين ماه جلوي اكثر مغازه هاي كباب و حليم از جمله در ساعتهاي منتهي به افطار در مشهد صفهاي توزيع شله مشهدي و حليم به چشم مي خورد.

پارسا 1
08-03-2012, 01:51 AM
فرهنگ مردم خراسان رضوی



فرهنگ مردم خراسان رضوی در اکثریت مناطق استان همان فرهنگ مردم ایران است البته کمی در جزئیات در شمال و جنوب و در بین ترک و کرد تفاوتهایی دارد که قابل تامل نیست. خراسان رضوی محل زندگی اقوام گوناگونی است كه به رغم تفاوتهای نژادی و فرهنگی ، به واسطه رشته محكمی از عوامل پایداری چون دین و ملیت با هم متحدند . گرچه آنها در جمع خود به زبان و لهجه مادری سخن می گویند و به آداب و رسوم نیاكان خویش پایبندند اما همواره از اینكه مسلمان و ایرانی هستند به خود می بالند . یكی از دلایل تنوع چشمگیر ساكنان خراسان رضوی ،كوچ اختیاری و یا اجباری به سرزمین وسیع و حاصلخیز بوده است . در سفری از شمال به جنوب خراسان رضوی تنوع نژادی و گوناگونی گویش مردمان آن نواحی را به روشنی می بینیم . از جمله ویژگیهای فرهنگی مردم خراسان رضوی ، علاقه به موسیقی بومی است كه در جشنها و مراسم اجرا می شود . با پراكندگی طوایف در استان خراسان رضوی ، شیوه های اجرای موسیقی نیز متنوع است . موسیقی كردها ی شمال خراسان رضوی ، تركمنها ، بلوچها و شرق خراسان رضوی هریك به تنهایی حائز اهمیت است .به طور كلی آلات موسیقی خراسان رضوی عبارتند از ، دوتار ، سرنا، دهل ، دپ، قشمه، كمانچه ونی . بلوچها نیز در نواختن ساز قیچك از مهارت خاصی برخورداند . بلوچها بیشتر در شرق و جنوب خراسان رضوی مستقرند و به فعالیتهای كشاورزی و دامداری مشغولند ، آنهامسلمان و غالبا اهل سنت هستند . مردان و زنان بلوچ نیز در استفاده از پوشاك سنتی خویش اصرار می ورزند . زنان بلوچ علاوه بر به كار گیری پارچه های گلدار ، در تهیه پوشاك سنتی خویش از هنر سوزن دوزی استفاده می كنند . گلدوزی ساده دور یقه ، آستین و جلیقه زنان و قیطان دوزی لباس تقریبا در میان عشایر و روستانشینان تمام نقاط خراسان رضوی رایج است . طوایف و گروههای دیگر در تركیب جمعیتی استان خراسان رضوی عبارتند از : عربها در جنوب خراسان رضوی ، اسماعیلیان در حوالی بیرجند ونیشابور ، بختیاریها در نوخندان درگز ، هزاره ها در شمال و شرق خراسان رضوی ، تاجیكها در شرق خراان و مشهد ، حیدری ها در تربت حیدریه و جنوب خراسان رضوی و سیستانیها در شرق و جنوب خراسان رضوی. اغلب مهاجرتهای داخلی استان منحصر به كوچ روستاییان به مراكز شهری است . شهر مشهد تقریبا از تمامی نقاط ایران و برخی كشورهای دیگر از جمله عراق و افغانستان مهاجر پذیرفته است . در شمالی ترین نواحی خراسان رضوی ، تركمنها زندگی می كنند ، آنها مسلمان و اهل سنت هستند و به زبای تركی و به لهجه تركمنی تكلم می كنند و بیشتر به كارهای كشاورزی ، دامداری و بافت قالیچه مشغولند . پوشاك مردان وزنان تركمن بسیار ظریف وزیباست . زیور آلات خاص تركمن ها برزیبایی پوشاك زنانه می افزاید . كردها و تركها در منطقه وسیعی از نواحی شمال خراسان رضوی زندگی می كنند . تعدادهر یك از این دو گروه بسار بیشتر از تركمنهاست . مذهب این اقوام ، شیعه اثنی عشری است و به زبانهای تركی و كردی تكلم می كنند . تركیب جمعیتی شهرهای بجنورد ، شیروان ، قوچان ، اسفراین ، درگز و كلات علاوه برفارسی زبانان از این دو گروه شكل گرفته است . در این مناطق پوشاك مردان و زنان از ویژگیهای خاصی بر خوردار است كه آن را از بقیه نقاط خراسان رضوی متمایز ساخته است ظریفتیرین پارچه های ابریشمی در كارگاههای سنتی زاوین كلات بافته می شود . به كارگیری رنگهای قرمز ، زرد، صورتی و سورمه ای در این پارچه ها ، پوشاك محلی تركمنها ، كردها و تركها را به یك اثرهنری بدیع مبدل ساخته است .

پارسا 1
08-03-2012, 01:57 AM
نگاهی به آداب و رسوم سنتی و محلی مشهد


«مشهد» عصاره ادب و آداب و رسوم ایران زمین است.
فرهنگ و آداب و رسوم و عقاید و سنن هر مردمی‌نشان از عواطف و خلقیات و - در معنایی كامل - هویت انسانی آن مردم است.
مشهد الرضا (ع)، شهری كه به واسطه عشق به پیشوای هشتم شیعیان شكل گرفت، مهد ادب و آداب ایران زمین بوده و هست.
آداب و رسوم مشهد و شهرهای اطراف آن به محبت مهاجر پذیری فراوان شهر مشهد - بخصوص از شهرهای مجاور - بسیار نزدیك و گاه یكسان است كه بارانخواهی و كشتی با «چوخه» از این دست است.
از قدیم، خراسان منطقه‌ای كم آب و خشك بوده است؛ به طوری كه مراسم طلب باران در بسیاری از شهرهای خراسان از جمله مشهد مرسوم بوده و آداب مشتركی داشته است. بدین گونه که زنان و دختران - با استفاده از دو تكه چوب و مقداری پارچه - عروسكی درست می‌كردند و آن را در سطح محله یا روستا می‌گرداندند؛ و با خواندن اشعار و تصنیفهایی در جمعیت، باران درخواست می‌کردند كه در آن معمولا به خداوند و حضرت «محمد» (ص) قسم یاد می‌شد و از مردم محله و روستا می‌خواستند برای پخت آشی به همین منظور طبخ كمك کنند.
مردم هر كدام در هنگامی‌كه به گرداننده‌ این عروسك برای طبخ آش و حبوبات و ... می‌رساندند، مقداری آب نیز روی عروسك می‌پاشیدند و دعاها و اشعاری را زیر لب زمزمه می‌کردند، از جمله: «الله بده تو باران، به حرمت مزاران، گندم به زیر خاكه، از تشنگی می‌ناله» و ... .
در بیشتر این مراسم طلب باران، نماز باران را به صورت جماعت بر بالای كوه یا تپه ای می‌خواندند و مردم معتقد بودند كه بعد از خواندن نماز و مراسم طلب باران حتما باران خواهد بارید.
خاستگاه شاهنامه «شت توس» است كه نبردهای تن بتن و حماسی فراوانی در آن به تصویر كشیده شده است.
كشتی باچوخه كشتی فراگیری در سطح ایران است. اگرچه این كشتی از قدیم در سراسر كشور با تفاوتهای اندكی مرسوم بوده، در خراسان و شهرهایی چون مشهد و «نیشابور» و «سبزوار» - به سبب تعصبات خاص در خصوص فرهنگ پهلوان و پهوان پروری و همان روحیه‌ قدیمی‌و كهنی كه مردم این سرزمین داشته و در شاهنامه انعكاس آن نمایانگر است – بیشتر نمود و ظهور داشته و دارد. نام این كشتی از نام لباس خاصی گرفته شده است كه كشتی گیران آن بر تن می‌كنند. چوخه لباسی پشمی‌است كه گاه در نبردها نیز از آن استفاده می‌شد.
آیین جوانمردی و پهلوانی از آیینهای كهن مردم خراسان در شهر توس و مشهد فعلی است. پهلوان از مردم بسیار آبرومند شهر بود و معمولا در مراسمی‌چون عروسی و ... - به سبب حفظ آمادگی جسمانی خود و سرگرمی‌و رشد مهارتها - مسابقاتی را در قالب كشتی باچوخه برگزار می‌كردند.
پهلوانان كشتی باچوخه معمولا با افرادی كه نسب آنها به ائمه می‌رسید (سیدها) كشتی نمی‌گرفتند و معتقد بودند که حرمت این افراد را باید حفظ کرد، به گونه ای كه به خود اجازه نمی‌دادند پشت سید را به خاك برسانند.
از گذشته مرسوم بوده است كه به افراد برتر این مسابقات كله قند هدیه می‌دادند. به همین سبب، امروزه در کنار جوایز دیگری که اهدا می‌شود، اما هنوز همان عنوان «قندبر» برای جوایز مانده است.
مشهد همواره مواجه با سیل مشتاقان زیارت از پیشوای هشتم شیعیان بوده و هست، ولی در گذشته به سبب كمبود امكانات و سفرهای سخت و دشوار و توسعه نیافتگی شهر، مرسوم بوده است كه مشهدی ها به استقبال كاروانیان می‌رفتند و به احكام و احسان تیمار مسافران و زوار می‌پرداختند و پس از آن نیز در منازل خود پذیرای آنان می‌شدند.
حتی قصبه ها و روستاهای اطراف مشهد حضور زوار و كاروانیان را متبرك و میمون می‌دانستند و از میوه ها و محصولات زراعی و باغی خود به كاروانیان هدیه می‌كردند.
مراسم عزاداری و سینه زنی و نوحه خوانی در همه جای ایران مرسوم است و در مشهد نیز این مراسم با آداب مشابه و گاهی خاص برگزار می‌شود.
«شله قلمكار» آش مخصوصی است كه با حبوبات و گوشت طبخ می‌شود و یكی از طعمهای بسیار ماندگاری است كه چشیدنش نام مشهد را به ذهن متبادر می‌سازد.

پارسا 1
08-03-2012, 02:19 AM
آداب و رسوم مردم کلات


شهرستان کلات از شهرستان های استان خراسان رضوی می‌باشد. مرکز این شهرستان شهر کلات است و شهرزو

دیگر شهر آن است. در منطقه کلات زبان و لهجه‌های مختلفی رایج است که از میان آنها می توان به ساکنان فارسی زبان،

ترکی زبان و کرمانج اشاره کرد. پیشه کلاتی‌ها با توجه به شکل جغرافیایی و آب و هوای منطقه عمدتاٌ کشاورزی، دامداری،

باغداری و بویژه شالیکاری می باشد. محصول برنج کلات از انواع بسیار مرغوب برنج در ایران به شمار می رود. جشن‌های

عروسی بویژه در روستاها با مراسم ویژه ای از قبیل اجرای رقص‌های سنتی و آئینی و کشتی با چوخه، همراه است. طب

سنتی در این منطقه کاربرد ویژه ای دارد و هنوز مداوا با داروهایی از قبیل کات کلوخ، قدومه کلاتی، استاقدوس و مانند آنها

در بین مردم رواج دارد. همچنین سنت همیاری (یاوری) در کاشت، داشت و برداشت غلات در منطقه کلات مورد احترام

برزگران و کشاورزان می باشد.

ROZHAN
08-29-2012, 11:17 PM
پنج پیشنهاد خوردنی برای مسافران مشهد


مشهد توریستی ترین شهر ایران است و همیشه مهمان های حرم امام رضا(ع) در آن روی چشم هستند. نشانه اش همین رستوران‌های درجه یکی است که در کمتر جای ایران آنها را پیدا خواهید کرد.






پدیده

شیشلیک
شاندیز
اینجا شیشلیک حرف اول را می‌زند و پدرخوانده منو محسوب می‌شود. بعید است کسی به این رستوران پرطمطراق برود و مثلا جوجه سفارش دهد. اینجا اگر قدیمی‌ترین شیشلیک‌پزی منطقه نباشد اما پرطرفدارترین به حساب مي‌آيد؛ هم به واسطه تبلیغات وحشتناک و هم به‌واسطه تنوع در سرویس‌دهی. شیلیک‌فروشی درمنطقه بی‌شمار است اما نوع سرویس‌دهی و پذیرایی در این رستوان هم مدرن است و هم سریع. ضمن اینکه داشتن میز بار هم از ویژگی‌های این رستوران زنجیره‌ای است.

این شیشلیک‌ها تقریبا قدکشیده‌تر و واقعی‌تر از جاهای دیگر است، یعنی 5 لیک نیست و شما می‌توانید حتی شیشلیک سوپر هم سفارش دهید؛ این یعنی آخر لذت.این رستوران پدیده که به‌نام پدیده قدیم دایر است، مشکل جای پارک دارد. مدیران سعی کردند باتصرف کوچه کناری مشکل را حل کنند اما شما باید کمی استرس برای جای پارک ماشین داشته باشيد.

قیمت:
با توجه به اوضاع اقتصادی کشور این غذا درحال تبديل شدن به غذای پولدارهاست كه هر پرسی 20-25هزارتومان ناقابل است و حتي قیمت با اضافه شدن منو تغییر می‌کند.

ساعت کار:
از 12تا 16 و از 20تا 24 حتما در تلویزیون تبلیغات عجیب این مجموعه را دیده اید. در پدیده جدید که رکورد بتون‌ریزی دنیا در آن شکسته شده شما برای جای ماشین‌تان ذره‌ای استرس نخواهید داشت.




پسران کریم

ماهیچه
مشهد، بلوار خیام ، داخل فرهاد
هر مشهدی و زائری که دلش ماهیچه تاپ می‌خواهد به «پسران کریم» راهنمایی می‌شود. اینجا چلوماهیچه‌ای میل خواهيد کرد که از لحاظ اندازه و لذت کم‌نظیر است. صف جزو آداب این غذاخوری است. در صف شما مطمئن خواهید شد که جای بسیار خوبی را انتخاب کرده‌اید و بعد اسید معده‌تان همانطور که در صف انتظار هستید برای بلعیدن ماهیچه و چلوگوشت فوران خواهد کرد.
ماهیچه‌ها را بعید است بتوانید یک نفره بخورید. اندازه ماهیچه‌ها و مقداربرنجی که در بشقاب شما جای می‌گیرد آنقدر هست که نیازی به سرریز نخواهید داشت. اگر پیاز داغ سفارشی هم برایتان بریزند که دیگر معرکه خواهد بود. در شعبه اصلی که جای پارک بسيار بد پیدا می شود. ساکنان این محل قدیمی و اعیان‌نشین مشهد مدت‌هاست که با مشتریان پرشمار این رستوران بر سر پارک کردن مقابل در پارکینگ و پل‌ها دعوا دارند. اما در شعبه 2 تا حدودی این مشکل رفع شده است.

قیمت: هر پرس 20 تا 24 هزارتومان ناقابل است. در حقیقت در بحث قیمت‌ها رقابت تنگاتنگی بین چلو ماهیچه پسران کریم و شیشلیک شاندیز وجود دارد.

ساعت کار: 12 تا 15 و 20 تا 24 پسران کریم بیش ازنیم قرن است که در زمینه ماهیچه و چلو گوشت در مشهد فرمانروایی می‌کنند. آنها فرمول جادویی خاصي را برای طبخ چلو ماهیچه و چلو گوشت دارند.

نکته: در این غذاخوری معروف برای پیازداغ کنار چلو ماهیچه باید پارتی داشته باشید.







دیزی سید

دیزی
مشهد، ابتدای جاده جاغرق
دیزی‌های سیدآنقدر خوشمزه و لذیذ است که اگر از یک مشهدی آدرس دیزی باحال را سؤال کنید، بی‌تردید به شما آدرس سيد را خواهد داد. حتی اگر با مشاهیر مشهدی قرار داشته باشید، قطعا شما را به دیزی سید دعوت خواهند کرد.دیزی سید پرگوشت وچرب است و طعمش در منطقه زبانزد است. گوشت تازه گوسفندی به اضافه پخت مخصوص و البته ظروف سنگی استفاده شده طعمی به این دیزی داده که تا مدت‌ها فراموش نخواهیدکرد.

با دیزی سید هیچی مثل ترشی‌ها و ماست مخصوص خود این رستوران نمی‌چسبد به خصوص ترشی که سرش همیشه دعواست. معضل بزرگ باغ‌رستوران‌ها اینجا هم بدجوری اذیت‌تان خواهد کرد به خصوص روزهای تعطیل. باید شیرینی‌ پارکبان‌ها را بدهید تا جایی برایتان باز کنند.

قیمت: از دادن 8 هزارتومان برای یک دیزی اینجا ضرر نخواهید کرد، چون منوی آنها هم به اندازه کافی وسوسه‌کننده است و معمولا روی همان 8 هزارتومان حساب می‌شود.

ساعت کار : 12 تا 14 و 20 تا 24 رستوران در میان باغی سرسبز و کوهستانی قرار دارد برای خوردن یک دیزی مشتی كه جان مي‌دهد.







بهارستان

شله و حلیم
مشهد، احمدآباد ابتدای بلوار بعثت
قدیمی‌های مشهد و آنهایی که کیفیت شله و حلیم را خوب درک می‌کنند فقط بهارستان را به شما معرفی می‌کنند. حلیم پزی قدیمی که سالیان سال است هر روز صبح و دم افطار جلوی آن صف می‌بندند. گوشت گوسفندی تازه به اضافه فراوری مطلوب باعث شده که طعم واقعی شله و حلیم را بتوانید اینجا بچشيد. در عین حال به باور مشهدی‌ها حلیم بهارستان از لحاظ کیفیت از شله آن بهتر است.

حلیم جزو غذاهایی است که بعضی‌ها می‌گویند، باید با نمک خورده شود و برخی‌ها می‌گویند، بدون شکر این غذا معنا ندارد. شما دو مزه را تست كرده و خودتان انتخاب کنید چون سر میز هم شکر است و هم نمک.چون معمولا این غذا در رستوران خورده نمی‌شود و به خانه برده می‌شود، بعید است مشکلی داشته باشيد.

قيمت:
هلیم و شله کیلویی 3000 تا 4500 تومان فروخته مي‌شود، همچنين قيمت آن بسته به درجه‌بندی اتحادیه عرضه می‌شود.

ساعت کار:
از 4 تا 8 صبح و افطارها از 16 تا لحظه افطار .از آنجایی که حلیم و شله در مشهد جزو پرطرفدارترین و فراگیرترین غذاهاست، مراکز زیادی را برای این غذاها در سطح شهر می‌توانید پیدا کنید.







یاران

آش رشته
مشهد، بلورا معلم نرسیده به میدان دانش
این آشکده جزو جدیدترین رستوران‌هایی است که به تازگی در مشهد فراگير شده و هر روز بر تعداد آنها افزوده می‌شود. به‌ظاهر ذائقه مشهدی جماعت دوباره به سمت آش رشته برگشته.اینجا می‌توانید انواع آش‌ رشته محلی و قدیم را سفارش دهید. آش هایی که تا به حال لب به آن نزده‌اید و حتی آش‌هایی که نسل آنها رو به انقراض بوده و در حال احیا شدن هستند.

اینجا فقط توصیه این است که با وسواس نوعش را انتخاب کنید چون آش به دليل نوع طبخش و البته مواد به کار رفته در آن امکان دارد خیلی با ذائقه شما جور در نیاید و البته این امکان مي‌تواند محبوب شما باشد.پارکینگی موجود نیست اما چون درخیابان اصلی قرار دارد بعید است برای جاي پارک مشکلی پیش بیايد.

قیمت:
به دلیل تنوع آش‌ها قیمت‌ها بسیار بالا و پایین دارد.

ساعت کار:
در ماه رمضان بعد از افطار تا زمانی که مشتری وجود داشته باشد، آش هم هست.هنگام خوردن آش حواستان باشد از مخلفات آن به اندازه کافی در کاسه ریخته باشند.

پارسا 1
11-19-2012, 04:47 PM
آداب و رسوم ماه محرم در مشهد مقدس


مراسم و سنت‌ها پيرامون حادثه عاشورا و عزاداري امام حسين(ع) يك سري سنت‌ها و مراسم ميان مردم معمول است كه در طول سال و اغلب در دو ماه محرم و صفر و به ويژه در دهه عاشورا به آن عمل مي‌شود. آداب و سنن در مناطق مختلف جهان و حتي در شهرهاي مختلف ايران نيز متفاوت و متنوع است. سنت‌هاي رايج، گاهي پشتوانه‌اي ديني دارد و متكي به روايات و مستند به فقه و حديث است، و برخي هم از ابداعات و ساخته‌هاي مردم و تقليدهاي بي‌اساس است. برخي از روايات مستند به فقه و حديث از اين قرار است: عزاداري و گريه بر امام حسين(ع)، نوحه‌خواني و مرثيه‌خواني، سينه‌زني ، برپايي مجالس در تكيه‌ها، حسينيه‌ها، خانه‌ها و مساجد، تشكيل هيئت‌ها در ايام محرم، نذر و احسان و صدقه و اطعام مردم براي سيدالشهدا، سقايي و چاي و آب و شربت دادن به مردم، ساختن حسينيه و تكيه، ياد حسين(ع) هنگام نوشيدن آب، پوشيدن لباس سیاه، سياه پوش كردن اماكن و گذرگاه‌ها و مساجد و حسينيه‌ها، راه انداختن دسته‌هاي عزاداري در خيابان‌ها، برپايي مراسم شام غريبان، برگزاري مجالس مقتل‌خواني و زيارت عاشورا، نذر براي آوردن كودكان خردسال به ياد علي‌اصغر(ع) در دسته‌هاي عزاداري، علامت‌ها و نخل‌ها، پختن آش نذري و سفره انداختن و اطعام عزاداران، زيارت رفتن، گراميداشت اربعين امام حسين(ع)، سر برهنه و پاي برهنه بودن در عزاي حسيني به ويژه عاشورا و اربعين.

عزاداري سنتي
شيوه‌اي كه نسبت به زنده نگه داشتن ياد حادثه عاشورا و حماسه حسيني از ديرباز مطرح بوده و جنبه مردمي يافته است. اين شيوه شامل مرثيه‌سرايي، نوحه‌خواني، گريستن و گرياندن، تشكيل هيئت‌ها و دسته‌هاي سوگواري، سينه‌زني، ذكر مصيبت، مجالس وعظ و روضه‌خواني و... است. اين گونه شيوه‌ها چون با روح و جان و عاطفه ی شيعه آميخته است، هر چه بيشتر به آن رنگ مردمي مي‌بخشد و عامل جذب و تجمع و تشكل انبوه شيفتگان اهل‌بيت(ع) مي‌گردد. حضرت امام خميني(ره) می فرمایند: «ما بايد حافظ اين سنت‌هاي اسلامي، حافظ اين دسته‌جات مبارك اسلامي كه در عاشورا، در محرم و صفر در مواقع مقتضي به راه مي‌افتد، تأكيد كنيم كه بيشتر دنبالش باشند... زنده نگه داشتن عاشورا با همان وضع سنتي خودش، از طرف روحانيان، از طرف خطباء با همان وضع سابق و از طرف توده‌هاي مردم با همان ترتيب سابق كه دسته‌جات معظم و منظم، دسته‌جات عزاداري به عنوان عزاداري راه مي‌افتاد. بايد بدانيد كه اگر بخواهيد نهضت شما محفوظ بماند، بايد اين سنت‌ها را حفظ كنيد.»

آغاز محرم در مشهد مقدس
هر سال با حلول ماه عزا و ماتم و در شب اول ماه محرم، در کنار همه ی تکایا و مساجد، مراسم باشكوهي در مهديه مشهدالرضا(ع) با حضور پيشكسوتان، مداحان، و اقشار مختلف مردم برگزار مي‌گردد. در اين شب پيشكسوتان و مداحان قديمي اهل بيت(ع) شروع محرم را با اين شعر اعلام مي‌نمايند:
محرم آمد و عيشم عزا شد
حسينم وارد كرب و بلا شد


سپس مراسم سينه‌زني و نوحه‌خواني و پس از سخن‌راني انجام مي‌شود و در پايان از محل موقوفاتي كه از طرف خيرين در نظر گرفته شده مدعوين با صرف شام پذيرايي مي‌شوند.


مختصري از چگونگي وقف
وقف، نوعي صدقه جاريه است كه براي درازمدت، عموم مردم از آن بهره‌مند مي‌شوند و حتي پس از فوت واقف نيز، ثواب آن به روح او مي‌رسد. همواره افراد متمكن براي باقي گذاشتن خيرات، اقدام به وقف مي‌كردند و از همين رهگذر، مساجد، مدرسه‌ها، تكيه‌ها، آب انبارها، كتاب‌ها، بيمارستان ها و امور خيريه بسيار پديد مي آيد. علاقه‌مندان به اهل بيت(ع) و ائمه(ع)، به ويژه محبان سيدالشهدا(ع) مال و املاك بسياري را در طول تاريخ براساس اين سنت حسنه، وقف اباعبدالله(ع) كرده‌اند كه درآمد حاصله از اين املاك صرف امام حسين(ع) و برپايي مجالس عزاي حسيني، نوحه‌خواني، بنا و تعمير حرم‌ها و بقاع متبركه، زاير و خدام آن حضرت، كمك به بينوايان و اطعام مستمندان و محرومان مي‌شود. موقوفات امام حسين(ع) بودجه مردمي عظيمي است كه هميشه و همه جا پشتوانه زنده نگه داشتن نام و ياد عاشورا و اهل‌بيت(ع) بوده است. به بركت مجالس حسيني و تبليغات ديني كه در آن‌ها مي‌شود، اسلام و احكام الهي زنده مي‌ماند و جانبازي‌ها و ايثارگري‌ها حسين بن علي(ع) و يارانش، به مردم درس عزت و آزادگي مي‌دهد. و همين فرهنگ، سبب پديد آمدن مدرسه‌هاي عظيم و كتابخانه‌هاي غني و مساجد و حسينيه‌ها و مراسم پرشكوه گشته است. در آنچه به موقوفات اباعبدالله(ع) و عاشورا مربوط مي‌شود، نكات جالبي وجود دارد كه مشاركت مردمي را در هزينه اقامه مجالس عزا براي آن حضرت مي‌رساند. امروز هم در شهر مشهد، افراد خیر و نیکوکار موقوفات فراوانی را تقدیم به ساحت اهل بیت علیهم السلام، علی الخصوص حضرت امام حسین(ع) و حضرت امام رضا(ع) می کنند.

ادامه دارد ...

پارسا 1
11-19-2012, 04:51 PM
ادامه ....

روز اول محرم معمولا در برخي از حسينيه و تكايا رسم بر اين است كه در دهه اول محرم و دهه آخر صفر، سه نوبت مجلس روضه خواني برگزار مي‌شود. صبح‌ها بعد از نماز صبح، عصرها تا نزديك غروب و شب‌ها بعد از نماز مغرب و عشا. قبل از شروع سخن‌راني، نخست ذکر مصیبت اجراء گرديده، سپس يك يا دو نفر از وعاظ كه ممكن است از ديگر شهرها و مشهد دعوت شده باشند، به مناسبت، روضه مي‌‌خوانند و پس از آن با گستردن سفره، مدعوين اطعام مي‌شوند.

جامه سياه
رسم است كه در سوگ عزيزان، لباس سياه مي‌پوشند. در ايام محرم نيز عزاداران در عزاي سيدالشهدا(ع)، هم خود لباس سياه مي‌پوشند، هم مساجد و تكايا و سر در ساختمان‌ها را سياه پوش مي‌كنند. در این ایام تمام شهر مشهد سیاه پوش می شود. در اشعار محتشم كاشاني است:
اي عالمي سياه به تن، در عزاي تو
اي جان پاك آدم خاكي فداي تو
اي جن و انس، مويه‌گر اندر مصيبتت
اي خاص و عام گريان اندر رثاي تو
نقل شده چون امام حسين(ع) شهيد شد، زنان بني هاشم سياه پوشيدند و عزاداري كردند و امام سجاد(ع) براي سوگ و ماتم آنان غذا تهيه مي‌كرد(سفينه البحار، ج 1، ص 670)

خطبه‌خواني شب عاشورا در بارگاه حضرت رضا(ع)
مراسم خطبه‌خواني در صحن انقلاب(عتيق) حرم مطهر ثامن الحجج(ع) هر سال دو بار برگزار مي‌شود؛ يك بار شب شهادت سالار شهيدان؛ و يك بار هم در شب شهادت ثامن‌الائمه امام علي بن موسي الرضا(ع). همچنين مراسم شام غريبان در شب بعد از ليالي مذكور، براي عرض تسليت به ولي‌نعمت مان ابوالحسن الرضا(ع). در اين مراسم كليه خدمه و حفاظ آستان قدس رضوي، جمع مي‌شوند و شمع به دست مي‌گيرند و مراسم خاصي در صحن انقلاب با حضور مردم و دسته های عزاداری برگزار مي‌كنند. خدام شمع به دست در ابتدا دور تا دور صحن انقلاب مي‌ايستند؛ و در اين مراسم شخصيت‌هاي مختلف علمي و مملكتي حضور دارند. در ابتداي مراسم، عده‌اي از دربانان حرم رضوي با تشكيل دو صف و با در دست داشتن چراغ لاله‌هايي كه داخل آن شمع روشن كرده‌اند، دور تا دور صحن انقلاب را مي‌چرخند، مداحان هم ايام حزن و سوگ را به پيشگاه حضرت رضا(ع) تسليت مي‌گويند و با قرائت قسمتي از زيارت عاشورا مشغول عزاداري مي‌شوند.

شهداي عاشوراي حرم رضوي
در ظهر عاشوراي حسيني سال 1373 كه زائران و مجاوران حرم مطهر حضرت رضا(ع) به عزاداري سالار شهيدان مشغول بودند، دست پليد نفاق، همه خشم و عصبانيت اسكتبار جهاني را در قالب بمبی قوی در كنار مضجع نوراني امام رئوف منفجر نمود كه عده‌اي را مجروح و تعدادي از دلدادگان در جوار مرقد نوراني حضرتش به فيض شهادت و لقاء شيرين يار راه يافتند، يادشان گرامي، روحشان شادمان باد.

هيئت شام غريبان خدمه حضرت امام رضا(ع) در مشهد
مراسم شام غريبان، مانند خطبه دو بار در سال اجرا مي‌شود، يكي شب شهادت حضرت اباعبدالله الحسين(ع)، يك بار هم در شب شهادت حضرت امام رضا(ع) كه در اين دو شب حزن و اندوه، كليه خدمه آستان قدس رضوي اعم از خادم، كفشدار، دربان، نگهبان، حفاظ و فراش، در محل اداره مركزي آستان قدس (چهارراه شهدا) حضور بهم رسانيده و مشغول سوگواري مي‌شوند. در اين جا هم چراغي روشن نيست و محوطه غير از نور چند شمع كاملا تاريك و غم‌انگيز است و به محض پخش آواي ملكوتي اذان، نمازجماعت پر صلابتي برپا مي‌گردد، سپس خدمه با در دست داشتن شمعي روشن و نظمي خاص به صورت دسته براي عزاداري و سوگواري و عرض تسليت به محضر ولي‌نعمتشان، به سمت حرم مطهر به راه مي‌افتند. مردم و زائرين ماتم‌زده از ساعتي قبل، مشتاقانه در دو طرف خيابان براي ديدن هيئت نوكران آقا امام رضا(ع) اجتماع نموده، با آنان همدردي و براي سلامتي خادمين حضرت رضا(ع) صلوات مي‌فرستند.

نذورات
یکی از آداب و رسوم زیبای مردم مشهد در این ایام، انجام نذورات و مبرات می باشد. این موضوع با توجه به حضور گسترده ی هیات عزاداری از سراسر استان و کشور، صحنه هایی زیبا از عشق و دلدادگی مردم شهر بهشت به ساحت قدسی حضرت اباعبدالله الحسین(ع) به نمایش می گذارد. از گذشته های دور، مردم مشهد میزبان دسته های عزاداری در منازل خود بودند. دسته های عزاداری مخصوصاً از شهرهای اطراف به مدت دو روز و بیشتر در منازل شخصی مشهدی ها ساکن می شدند و صاحبخانه خود را موظف به خدمت گذاری به آنان می دانست. برپایی ایستگاه های صلواتی در مسیر دسته های عزاداری، پهن کردن سفره های نذری و پذیرایی با غذاهایی همچون شله، حلیم و ... ، انجام خدمت به هیات های عزاداری در طول مسیر دسته ها همچون توزیع آب، کمک به ایستگاه های صلواتی، و .. از جمله ی این امور می باشد که هنوز هم رواج دارد.
اما مقصد غالب دسته ها و هیات ها در روز تاسوعا و عاشورا، حرم مطهر حضرت ثامن الحجج(ع) است. عزاداران در این دو روز در قالب دسته های عزاداری از خیابان های منتهی به حرم مطهر وارد صحن و سرای رضوی شده و پس از عرض ارادت به ساحت ملکوتی امام مهربانی ها، از صحن خارج می شوند.

پایان