ادب و احترام نسبت به پدر و مادر

[مه سیما]

نکوداشت پدر و مادر و احترام و ادب نسبت به آنان از فرایض بزرگ آیین اسلام است که در ردیف اطاعت و پرستش خداوند، قرار دارد.
قرآن کریم در این باره عالی ترین آموزش اخلاقی ـ تربیتی را مطرح می کند:
از بنی اسراییل پیمان و تعهد گرفتیم که جز خدا را نپرستید و به پدر و مادر نیکی و احسان کنید.

بیایید برای شما حریمهای الهی را بیان کنم: برای خدا شریک قائل نشوید و به والدینتان احسان و خوبی کنید.

یحیای پیامبر مردی بود مطیع پدر و مادر و خوشرفتار با آنها و هرگز نافرمان و متمرد نبوده است.

عیسی بن مریم گفت: خداوند مرا نسبت به مادرم خوشرفتار و فرمانبردار قرار داده و متمرد و بدبخت قرارم نداده است.

سفارشهای اینچنینی نسبت به پدر و مادر موجب شده است که نافرمانی از آنان «گناه کبیره» و «عصیان عظیم» محسوب شود و عاق والدین، شقی و بدبخت نامیده شود که فقر و ذلت و زیان در زندگی کیفر گناه او در دنیا خواهد بود.
حساسیت بسیار موضوع، به گونه ای است که در آموزه های اخلاقی آمده است که خوب است انسان، پدر خود را با نام صدا نکند، بلکه با کنیه و لقب و امثال آن او را خطاب قرار دهد.
رسول اکرم(ص) با بینش والای نبوی خویش در سخنان کمال آفرین خود آثار نیکی به پدر و مادر را این گونه توصیف می فرمود: «هر کس دوست دارد عمرش افزون و روزیش فراوان شود، به پدر و مادر خود صله و احسان نماید.
هر کس دوست دارد لحظه مرگ و هنگامه کوچ از زندگی دنیا برای او آسان گردد، صله رحم کند و به پدر و مادر خویش خوبی و احسان نماید تا علاوه بر شیرینی لحظه مرگ، پیش از آن فقر و نداری هم گریبانگیر او نشود.»

دیگر پیشوایان ما نیز با سخنان سعادت گستر خود در باره مهرورزی و مهربانی نسبت به پدر و مادر گوهرهای گرانبهای معنوی فرا روی پیروان خود قرار داده اند:
هر کس چهار خصلت داشته باشد خداوند خود برای او در بهشت سرایی جاودان بنا می کند:
... با پدر و مادر خود مهربان باشد، برای آنان اطعام و انفاق کند، با آنها مدارا نماید و هرگز اندوهگینشان نکند.

احسان و خوبی به پدر و مادر هفتاد مرگ بد را دفع می کند و بر عمر انسان می افزاید.

آنان که در موقع حیات پدر و مادر به آنها احسان نمی کنند اما پس از وفاتشان بدهی آنان را می پردازند، از خداوند برای آنها طلب آمرزش می کنند، این افراد نسبت به پدر و مادر خویش محسن و نیکوکار محسوب می شوند.

بر تو باد اطاعت از پدر و احسان و نیکی به او و خضوع و فروتنی در برابر او و بکوش در تکریم و بزرگداشت وی و همیشه صدایت را از صدای او پایین تر بیاور زیرا پدر اصل و ریشه توست و تو شاخه ای از آن تنی!
اگر پدر نبود خداوند ارجی برای فرزند قائل نمی شد، پس برای پدر، جان و مال و جاه را بذل کن و ببخش.